Madzivhandila wa Tshakhuma: Midzi,na Ndeme ya maṅwalwa

Madzivhandila ndi dzina ḽa khosi ya Tshakhuma, nahone ḽi na ndeme khulwane kha ḓivhazwakale ya Vhavenda.

Vha tshi ṱalutshedzwa, tshiṱalulwa tsha muṱa uyu tshi thoma kha Khosi Radzaga, we a vha na vharwa vhavhili Ratshiangwana na Bodomedzha (Mabodo).

U tevhedzana ha vhuhosi ho fhira kha Mbodi, ha kona u swika kha Tshimbiluni. Kha uyu mutala wa muṱa, hu dovha ha bulwa na madzina a Ganyane, Tshibevha, Mushavhani na Makhuvha, u swika kha Mavhungu Madzivhandila ane a divhea nga maanḓa.

Zwenezwi zwi bveledza ṱhumanyo ya muṱa yo lapfaho na i sa fheli.

Nga tshifhinga tsha miṅwahani ya 1900 muṱa uyu wo vha u tshi khou tamba tshipida tsha poḽotiki tshihulwane.

Khosi Madzivhandila wa Tshakhuma o vha e mukomana wa musadzi wa Khosi Makhado Ramabulana, ngauri Dombo (mme wa Sinthumule) o vha e ṅwananyana wa Madzivhandila.

Nga zwenezwo, mmbi dza Davhana dzo thoma nga u thaasela Madzivhandila u thivhela thuso kha Makhado.

Nga tshifhinga tsha zwino, Chief Mavhungu Madzivhandila o ranga phanḓa vhupo ha Tshakhuma (mivhundu ya 13) lwa miṅwaha i ṱoḓaho u vha 50, a vhewa nga mulayo wa vhuhosi ngei Mangwele nga 1960.

Tshakhuma i wanala magomoni a tsini na Mangwele, i tshi sedziswa nga thavha dza Lwamondo.

Nga ha zwidzimu, mafhungo o no ṅwalwaho a sumbedza uri a athu khwaṱhiswa nga vhuḓalo, naho muṱa wa Tshakhuma/Madzivhandila u tshi vhofhea na mutala wa kale wa Vhangona.

Zwufwni zwine zwa elana ndi: Mavhungu Madzivhandila, Radzaga, Mabodo, Tshimbiluni, Matenzhe na Tshakhuma.

• VHALANI HAFHU : La Cure Waves yo vusuludzwa nga vhalambedzi vhaswa

Sa zwe zwa ambiwa, “madzina a tshirendo a muṱa a bviswa fhedzi musi o no khwaṱhiswa nga mvelele yo ṅwalwaho,” ngauralo mafhungo a vhufhio na vhufhio a fulufhedzeaho a a ṱanganedzwa.