Divhazwakale ya Mapungubwe
Mapungubwe hu dzhiwa u musanda wo hangwiwaho. Uya nga vhadivhi vha divhazwakale vhanwe vhavho vha amba uri Mapungubwe ho tumbulwa vhukati ha minwaha ya 1000 na 1300 AD.
Tsini na mulambo wa Limpopo River na wa Shashe tsini na mukano wa namusi wa lino la Afrika Tshipembe, Botswana na Zimbagwe.
Hu pfala upfi ho vha hu tshi vhonala midi mivhili yo dzula tsini na govha hune ndi hone hune vhathu vha sumba hone musi vha tshi amba nga vhubvo Mapungubwe na vhadzulapo vhaho.
Nga duvha la vhutanu na vhuraru la nwedzi wa Lambamai vha gurannda ya “Illustrated London News” vho vhiga uri ho tumbulwa vhida li sa divhei vhubvo halo kha vhupo ha Transvaal la kale.
Hu pfi vhida ilo lo vha lo fhomwa nga musuku nahone lo wanala tsini na tombo fhethu ho itaho daka.
Izwi wo vha mishumo wo tumbulwaho nga mutodulusi wa zwithu khathihi na u thoma ha thandela bulasini ya Greefswald.
Vhanwe vhadivhi vha amba uri Mapungubwe ndi fhethu he ha vha hu na mavhida mararu a musanda na hone ndi hone tshivhindini tsha vhadzulapo.
Hu khou pfi havha ho fhatwa nga mitsheto ya matombo nahone midi ya hone yo vha yo dzula yo thalangana.
Uya nga vhadivha avha, khosi na maswole kana mmbi vho vha vha tshi dzula ntha ha thavha nahone vho vha vha tshi tikedzwa nga vhathu zwavho vhe vhone vha vha vha tshi dzula milenzheni ya thavha.
U tumbulwa ha Greefswald hu fana na u tumbulwa ho vha hu hone nga tshifhinga tsha “Iron Age”.
Vhupo uvhu ha Mapungubwe ho tiwa sa tshiga tsha lushaka nga nwaha wa gidi da tahe fumalo, hune namusi ho no vha vhupo ha vhufa ha lifhasi lothe nga vhuphara.