Mutakalo

Vhokhotsi na vho vha khomboni ya u farwa nga mutsiko

Dzinwe mveledziso dza mutakalo dzi khou sumbedza tshiṅwe tshithu tsha ndeme kha miṱa ine ya vha na ṅwana o bebwaho tshifhinga tshi sa thu swika(premature).

 U ya nga ṱhoḓisiso ya U.S. yo itwaho nga Northwestern Medicine, hokhotsi vha nga vha vha tshi khou tambula nga mutsiko muhulwane u fhira vhomme , nyimele iyi i vhonala vhukuma nga tshifhinga tsha u bva kha Neonatal Intensive Care Unit (NICU) u ya hayani.

Kha ṱhoḓisiso iyi, vhabebi vha 86 vho tevhedzwa nga vhudalo. Vhaṱoḓisisi vho shumisa salivary tests u kala hormone ya mutsiko, cortisol, na paper surveys.

U lingiwa ho itwa vha sa athu bva sibadela, ha dovha ha itwa nga ḓuvha ḽa u thoma, ḽa vhuṱanu na ḽa vhufumiiṋa nga murahu ha u vhuya hayani.

Mvelelo dzo sumbedza uri vhomme na vhokhotsi vhoṱhe vho vha na cortisol nṱha musi ṅwana a sa athu bva sibadela.

Fhedzi nga murahu ha maḓuvha a 14, mutsiko kha vhokhotsi yo thoma u tsa nga nḓila i re khagala.

Kha vhomme, maimo o vhuyelela tsini na hune o thoma hone.

Tshiṅwe tsha ndeme ndi uri maimo a mutsiko e a wanala  kha vhokhotsi o vha nṱha u fhira zwe vha zwi vhiga vhone vhaṋe.

Garfield o ṱalutshedza a ri: “Khotsi u bva hune ṅwana na mme vha londolwa nga vhadivhi sibadela, a dovha a fanela u ṱhogomela ṅwana, mufarisi na mushumo nga tshifhinga tshithihi.”

Ngauralo, Garfield u ṱuṱuwedza uri muṱa woṱhe u thuse khotsi a wane ndalukanyo na fulufhelo musi ṅwana a tshi vhuya sibadela.

U dovha a sumbedza uri na vhabebi vha vhana vho bebwaho tshifhinga tshi sa thu swika vha a tsikeledzea musi vha tshi ya hayani.

Sa zwe a amba: “Vhana vha aluwa zwavhuḓi musi vhabebi vha tshi khou aluwa zwavhuḓi,” ngauralo u lafha mutsiko kha vhabebi ndi tshithu tsha ndeme kha u alusa ṅwana.