U gonyela ha vhalwadze vha muhumbulo hu tsikeledza Zwibadela zwa Dzingu Afrika Tshipembe
Datha yo bveledzwaho i sumbedza u engedzea ha vhalwadze vha muhumbulo vha no alafhiwa kha zwibadela zwa dzingu Afrika Tshipembe.
Vhutsila ha zwa vhuongori vhu khou tsivhudza uri kha sekithara ya muvhuso hu na mutsiko muhulwane nga nṱhani ha u shaea ha zwiko zwa tshitshavha na mimbete yo khetheaho a psychiatric.
Hezwi zwo tevhela mbudziso ye ya itwa nga Dr Karl Willem du Pré le Roux wa DA a tshi livhisa kha Minisiṱa wa Mutakalo, Dr Aaron Motsoaledi, nga ha yuniti dza psychiatric, mimbete ha hone, na mbalo dza vhalwadze u bva nga 2023.
Minisiṱa o dovha a khwaṱhisedza uri zwibadela zwoṱhe zwiṋea tshumelo dza mutakalo wa muhumbulo kha vha dzulaho na vha sa dzuliho zwibadela.
Mbalo dza muvhuso dzi sumbedza uri zwibadela zwa psychiatric zwo alafa vhathu vha 63 720 nga 2023, 65 218 nga 2024, 60 332 nga 2025, na 31 458 nga 2026.
Kha zwibadela zwa vundu ho vha na 69 773, 69 543, 68 000, na 36 060 nga miṅwaha yeneyo.
Zwibadela zwa dzingu zwo swika kha 175 642, 194 126, 196 307, na 97 869.
Dr Kerry Louw wa Yunivesithi ya Stellenbosch o ṱalusa uri ndingo ya awara dza 72 i thusa u fhelisa malwadze a muvhili ane a nga vhonala sa a muhumbulo, u tsireledza nyimele dza tshitshavhaho, na u vhona arali hu tshi ṱoḓea ndondolo ya u bvela phanḓa.
O engedza a ri: “U shaea ha mimbete hu ita uri vhathu vha alafiwe emergency rooms, zwa vhonadza u lenga ha ngalafho yo teaho, u fhira diagnosisi, na khombo kha tsireledzo ya vhashumi na vhalwadze.”
O dovha a ṱalusa u sa tevhedza ngalafho, u shaea ha mishonga, na u shaya ha maitele a tshitshavha sa zwiitisi zwihulwane.