Mutakalo

Vhafumakadzi vha ṱuṱuwedzwa u dzhiela nṱha mutakalo wavho

Vhathu vha zwa mutakalo vha khou humbela vhafumakadzi uri vha sa fhele mbilu nga mishumo ya hayani, ya mushumo na ya tshitshavha vha litsha mutakalo wavho.

Mulaedza uyu wo bva kha Murray Hewlett, mulanguli muhulwane wa Affinity Health, ane a ri u dzhiela nṱha u lingiwa nga tshifhinga zwi thusa u tsireledza vhutshilo.

Hewlett o sumbedza uri u wana vhulwadze nga u ṱavhanya zwi ita uri vhathu vha kone u alafhiwa hu sa athu vha na tshinyalelo khulu. 

Nga ha u lingiwa ha tshivhindi, hu kha ḓi vha na khombo khulwane ya cancer ya cervix kha vhafumakadzi vhanzhi Afurika Tshipembe.

Zwenezwo zwi ita uri Pap Smear na HPV testing zwi vhe zwa ndeme, nga maanḓa kha vhafumakadzi vha miṅwaha ya 25 u swika 65, nahone hu tshi dovhololwa nga murahu ha miṅwaha miṱanu.

Hu dovha ha khou ṱuṱuwedzwa u ṱolwa mabele na mammogram, ngauri cancer ya bele a i fari fhedzi vha re nṱha ha miṅwaha ya 50.

Vha re na 40 na u fhira, kana vha re na ḓivhazwakale ya muta, vha tea u lingiwa kanzhi. U engedza, u ṱola blood pressure, cholesterol na glucose ndi zwa ndeme, nga maanḓa kha vha re na 35+ kana ḓivhazwakale ya mbilu kana swigiri.

Tsumba ḓwadze dzi ngaho u pfa u vhavha zwinwe zwifhinga, u shanduka ha misi, acne,  u neta nga nḓila i songo ḓoweleaho, na thaidzo dza u beba, zwi tea u salwa murahu nga u ṱavhanya.

Dziṱhoḓisiso dzi dovha dza sumbedza uri vhafumakadzi vha vha khomboni khulwane ya mutsiko ngauralo u ṱolwa muhumbulo ndi mushumo wa ndeme.