U alusa vhana vho tsireledzeaho kha Ḽifhasi ḽa Digital

Vhabebi vhanzhi vha a ḓivha zwine vhana vhavho vha ḽa, khonani dzavho, na mishumo ine vha i funa nga murahu ha tshikolo.

Fhedzi kha shango ḽa digital, zwiṅwe a zwi vhonali nga ho fhelelaho. Maitele a vhana kha inthanethe a sumbedza zwi takadzaho, vhuṱumani, na zwine zwa vha ṱuṱuwedza.

Ndivho a si ya u ṱola muṅwe na muṅwe, fhedzi ndi ya u dzula ni tshi khou ṱumana navho kha vhutshilo havho ha digital.

Vhana vha guda nga tsumbo ine vha i vhona hayani: mme a tshi shumisa Instagram, a tshi rumela voice note, kana a tshi dzhena Zoom call a sa imi mishumo ya hayani.

Ngauralo, u rangaphanḓa nga nḓila yavhuḓi ndi zwavhuḓi: vheani maṱo kha nwana musi a tshi amba, ni kone u vha hone nga mbilu yoṱhe, ni dovhe ni imele mbekanyamushumo ya tshifhinga tsha tshikirini.

Vheani milayo i pfalaho nga vhukuma, ngauri “Arali zwi songo luga u zwifha kha vhabebi vhaṋu, zworalo a zwo ngo luga u zwifha nga ha miṅwaha yaṋu na vhuṋe haṋu kha Inthanethe.”

Musi ni tshi nanga thekinolodzhi, shumisani zwishumiswa zwi elanaho na miṅwaha, ni ite security na privacy settings kha devices na apps dzoṱhe.

Arali nwana e na lutingothendeleki, SIM card i nga ḓi vha ya ndeme tshifhinga tshoṱhe. Kha u langa tshifhinga, ni nga shumisa marbles u vhala minete dza u vhona TV kana u tamba mitambo.

YouTube, Netflix na Showmax a si “babysitters” yavhuḓi arali mubebi a sa dzheneleli kha zwine nwana a vhona.

Sedzani luambo, maitele na zwifanyiso zwine vha ṱangana nazwo. Apps dza parental control dzi ngaho Kaspersky SafeKids dzi nga thusa.